Türkiye-İsrail ticaret hacmi son 20 yılda 6’ya katlandı. Peki, Gazze operasyonlarının başladığı ekim ayından sonra Türkiye-İsrail ticareti nasıl değişti? TÜİK verilerine göre 2023 yılının Ekim-Aralık aylarında Türkiye’den İsrail’e 1,1 milyar dolar ihracat gerçekleşti. Bu miktar 2022 yılının aynı döneminde 1,67 milyar dolar idi. Bu da son bir yılda yüzde 34 düşüş demek. 2022 yılının Ekim-Aralık aylarında 2021 yılına göre yüzde 13 düşüş yaşanmıştı. 2023 yılının son çeyreğinde İsrail’den Türkiye’nin ithalatı ise 322 milyon dolar oldu. 2022’nin aynı döneminde bu miktar 762 milyon dolar gerçekleşmişti. Bu da son bir yılda yüzde 58 düşüş anlamına geliyor. 2021 yılında ise bu dönemde ithalat 586 milyon dolar olmuştu.

Düşüşe rağmen son 10 yıldaki üçüncü en yüksek ihracat

Yıl genelinde bakıldığında ise 2023’te Türkiye İsrail’e 5,43 milyar dolar değerinde ihracat gerçekleşti. Bu sayı 2022’de 7,03 milyar dolar; 2021’de ise 6,36 milyar dolar gerçekleşmişti. 2023 yılındaki ihracat toplamı son 10 yıldaki en yüksek üçüncü veri olarak kayıtlara geçti. Türkiye’nin İsrail’den ithalatı ise 2023 yılında toplam 1,64 milyar dolar oldu. Bu miktar 2022’de 2,45 milyar dolar; 2021’de ise 2,05 milyar dolar seviyesindeydi. Bu da son bir yılda yüzde 33 düşüşe işaret ediyor. 2023 yılında İsrail Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı 13. ülke konumunda. İthalatta ise İsrail 34. sırada bulunuyor.

İhracat son yıllarda katlanarak artmıştı

AK Parti iktidara geldiği 2002 yılında Türkiye’nin İsrail’e ihracatı 861,4 milyon dolar; İsrail’den ithalatı ise 544,5 milyon dolardı. 2000-2023 arasında iki ülke arasındaki ticaret dengesi hep Türkiye’nin lehine oldu. Türkiye’nin ihracat hep ithalattan yüksek seyretti. 2014 yılında denge iyice birbirine yaklaşırken son yıllarda Türkiye’nin ihracatı keskin şekilde yükseldi. 2010’daki Mavi Marmara krizinden sonra ticaret hacminin düşmemesi siyasi ihtilaflara rağmen ekonomik ilişkilerin güçlü olduğuna işaret ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2023 yılın eylül ayında BM Genel Kurul çalışmaları için gittiği New York’ta İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’yu kabul etmişti. Hedef İsrail enerji kaynaklarını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşımaktı. Ancak bu planlar şu aşamada rafa kalktı. İki lider de birbiri hakkında sert ifadeler kullanmaya başladı.