Günümüzdeki ekonomik açmazlar beslenmemizde önemli bir konuyu da beraberinde getiriyor. Sağlıklı ve ekonomik beslenmeyi yaparken paketlenmiş besinlerde nelere dikkat etmeliyiz?  Hepimizin yaşamında paketlenmiş besinlere yer var. O zaman nedir paketlenmiş besin? Paketli veya ambalajlı besin, besinin bozulmaması ve tüketiciye ulaşıncaya kadar değiştirilmemesi için, ülkenin yasalarına ve gıdanın doğasına uygun olarak, önceden özel malzemelerle kaplanmasıdır. Paketlemenin temel işlevi, besini tüketiciye ulaşıncaya kadar fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak korumaktır. Besinin bozulmasını önlemek, içeriğini ve kalitesini muhafaza etmektir. Besinlerin paketlenmesi, ürünü korur, tüketicinin iyi, sağlıklı ve besleyici besinlere ulaşabilmesini sağlar, gıda zehirlenmelerinin önüne geçer. Ayrıca, gıdaların devlet kurumları ve bağımsız kuruluşlar tarafından denetlenebilir olmasını sağlar. Ambalaj, bir markanın ve firmanın o ürünle ilgili tüm sorumluluğu alması anlamına da gelir. Üzerinde üreticisi ve markası yazılı olan, ilgili yasa ve mevzuata uygun şekilde üretilen, yasal olarak süpermarketlerde veya e-ticaret sitelerinde satılan tüm paketlenmiş besinler bu tanıma girer. Paketli ürünleri şöyle sıralayabiliriz:
  • Süt ve süt ürünleri: Pastörize süt, UHT süt, yoğurt, ayran, kefir, peynir çeşitleri
  • Sıvı gıdalar: Su, meyve suyu, maden suyu, gazlı içecekler, tüketime hazır çay ve kahveler
  • Tüketime hazır yemekler: Mantı, köfte, tavuk, beyaz et ürünleri; makarna, baklagillerden yapılmış hazır yemekler, sandviçler vb.
  • Konserve besinler: Sebzeler, meyveler, turşu, zeytin, salamura yaprak
  • Dondurulmuş gıdalar: Sebzeler, meyveler, et, tavuk, balık, deniz ürünleri, köfte, dondurulmuş tatlılar, börek, mantı gibi hamur işleri
  • Bakliyat ürünleri, un, bulgur, pirinç, makarna, erişte, şehriye, şeker
  • Balık, kırmızı et ve tavuk ve ürünleri
  • Sıvı yağ, tereyağı, margarin,
  • Salça, sirke, mayonez, ketçap, salça, soslar
  • Çay, poşet çay, kahve, kakao,
  • Baharat çeşitleri, hazır çorbalar, hazır kek, kurabiye, vb.
  • Tatlı ve pasta malzemeleri, helva ve sütlü hazır tatlılar
  • Çikolata, bisküvi, gofret, kraker, şekerleme, cips ve tuzlu atıştırmalıklar
  • Kuruyemiş çeşitleri
Paketli gıda alırken nelere dikkat etmeliyiz? Bilinçli bir tüketicinin yapması gereken temel bilgilerin başında ‘’etiket okumak’’ gelir.
  • Ürünün adı ve tanımı: Marka adının dışında, her ürünün mevzuata göre bir tanımı vardır. Örneğin kaşar peyniri ile eritme peyniri farklı ürünlerdir. Alacağınız ürünün ismini iyi bilin ve paketin üzerindeki yazılımını mutlaka kontrol edin.
  • Ürünün miktarı: Ürün fiyatı kontrol edin, paket içindeki miktarı bilmeniz ve kontrol etmeniz gerekir. Gıda fiyatları, miktardan bağımsız değerlendirilmemelidir. Bildiğiniz bir ürün olsa dahi mutlaka etiketi inceleyin. 250 gramlık bir ürün ile 225 gramlık ürün arasında %10 fark söz konusudur. Bu nedenler alışveriş yaparken miktarlara her zaman bakmalısınız.
  • Besin içeriği ve besin değerleri: Yasal yükümlülük nedeniyle ambalajlı gıda ürünlerinde karbonhidrat, yağ, protein, tuz, şeker, kalori gibi beslenme açısından temel nitelikteki ögelerin yanı sıra besinsel lif, ilave şeker, doymuş yağ, doymamış yağ bilgileri belirtilmektedir. Bunları okumaya özen gösterin.  Sağlıklı beslenmede çok işe yarayacak bir öneridir.
  • Son kullanım tarihi: Paketli gıda alırken bakılması gereken en önemli bilgilerden birisidir. Son kullanma tarihi ve alacağınız gıdanın miktarını, tüketim sıklığınızı bir arada değerlendirerek gıda israfının önüne geçebilirsiniz. Son kullanma tarihi yakın bir ürünü alırken, miktarına da bakarak son kullanma tarihi gelmeden tamamını tüketip tüketemeyeceğinizi değerlendirmenizi öneririz.
Besinlerin paketlenerek tüketiciye ulaştırılması ve etiketlenmesi çok önemlidir. Üreticiler için adil bir rekabet ortamı sağlar, tüketiciler için ürünlerin standart hale gelmesini, denetimden geçerek sofraya ulaşmasını sağlar. Ayrıca besin israfını azaltarak ürün kaybını engeller, israf nedeniyle yaşanacak maliyet artışlarının önüne geçer. Besinlerin ambalajlanması ile: fiziksel koruma sağlanır. Gıda güvenliği ve sağlığın korunmasına katkı sağlar. Çevreyi korur. Ekonomik kayıpları önler. Pazarlama da kolaylık getirir. Sağlıklı besine ulaşılması ve yasal kontrollerin oluşmasını sağlar. SON SÖZ Sağlıklı beslenme için sağlıklı besinlere ulaşmak gerekir. Bilinçli tüketici olarak sağlığımızı koruyarak, ekonomik kayıpları engellemeliyiz.