Tarım Emek İster


Kuzey Kaliforniya'nın suyu güneye taşınıyor ve geniş tarım alanları bu su ile sulanıyor. Su dağıtımı ise havanın kuru ve sıcak olması dikkate alınarak buharlaşma ile kayba uğramayacak şekilde düzenlenmiş.



Geçtiğimiz hafta Kaliforniya'daki orman yangını yoğun bir hava kirliliğine neden oldu. Üniversite tatil edildi, bazı kurumlar çalışmayı durdurdu. Şükran Günü’ne rastlaması nedeniyle pek çok aile güneye, havası temiz olan yerlere göç etti. Biz de ailece bu göçü yaşayanlardanız. İnsan sağlığının çok ciddiye alındığı bölgede, yerel yönetimler uyarılarını sürdürüp bu göç edişi adeta desteklediler.

Benim anlatacağım aslında bu değil. Araba ile Los Angelas'a doğru yola çıktık. Sahil yoluyla değil, iç kısımdan güneye inen karayolunda seyahat ettik. Yol 2000 m yükseklikteki dağlara tırmanma ve tekrar ovaya inme şeklinde ilerliyor. İlerlediğimiz yolun iki tarafı da kurak bir bozkır. Bu bozkırı seyrederek gidiyorum ve aklımda, Eskişehir'den Ankara'ya giderken gördüğümüz göz alabildiğine uzanan bozkırlar var. Orta Anadolu bozkırları.

Bir süre sonra bu bozkır alanlar yerlerini devasa büyüklükteki meyve bahçelerine bıraktı. Önce bir anlam veremedim fakat daha sonra nehir büyüklüğünde su kanalları görmeye başladım. Kuzey Kaliforniya'nın suyu güneye taşınıyor ve geniş tarım alanları bu su ile sulanıyor.

Tarif ettiğim su kanalları Sakarya nehri büyüklüğünde ve debisinde diyebilirim, kimi zaman büyük borularla yer altından kimi zaman dağlardan aşarak tarım alanlarına taşınıyor.

Su dağıtımı ise havanın kuru ve sıcak olması dikkate alınarak buharlaşma ile kayba uğramayacak şekilde düzenlenmiş. Genelde borular ile dağıtım yapılıyor, açık arklar şeklinde değil. Borularla gelen su, tarım alanları yakınına kurulmuş pompalar aracılığı ile dağıtılıyor. Ağaçların köklerine ulaşacak damlama yöntemi kullanılarak sulama gerçekleştiriliyor. Suyun bir bedeli var elbette ama bu ödemeler ile sistem işlevsel kılınmış.

Kaliforniya ABD'nin sebze ve meyve üretim merkezi. Elma, armut, badem, ceviz, şeftali, portakal, limon, mandalina, erik, üzüm, çilek, frambuaz, kızılcık, yaban mersini en çok yetiştirilen meyveler. Şarapçılık, kuru meyve, meyve suyu, pestil yapımı ile çok ünlü. Bu işler için önemli fabrikalar kurulmuş. Pestil dediğim ürünler her tür meyve kullanılarak üretiliyor. Elma, armut, kızılcık, çilek ve diğerleri meyve barları gibi hazırlanmış. Ambalajlaması ve etiketlemesi FDA'in standartlarına uygun yapılıyor. Anneler çocuklarına bu ürünleri rahatlıkla yedirebiliyorlar. Taşıma ve tüketme kolaylığı ile tercih edilen yiyeceklerden. Ne kadar enerji, posa, karbonhidrat vb alındığı etiketleme ile sunulmuş. Üretim tarihi, son kullanım tarihi okunabilir büyüklükte basılmış.

Bu uzun yazının ana fikri sanıyorum "emeksiz yemek olmayacağı".

Darısı güzel ülkemin başına...

Dr. Öğr. Üyesi Ş. Esin Göksu ŞEKER

<