WhatsApp İhbar Hattı: 0533 406 91 16






REKLAM KURULU VE PARA CEZALARI


Reklam Kurulu görevini re’sen yerine getirebileceği gibi, bir tüketicinin söz konusu uygulama konusundaki şikâyeti üzerine de harekete geçebilir.



Bu yazımızda Reklam Kurulunun ağustos ayında verdiği kararlar eşliğinde yanıltıcı reklamlara karşı başvuru yollarını değerlendireceğiz.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 62’inci maddesine göre yasak olan ticari uygulamaların işlenmesi halinde uygulanacak yaptırımlar yine aynı Kanun 77’inci maddenin 8’inci bendinde gösterilmiş ve buna göre, 62’inci maddeye göre yapılan haksız ticari uygulamalar 3 aya kadar tedbiren durdurulur veya durdurulur veya söz konusu ticari uygulamalar hakkında idari para cezası uygulanır. Yaptırımlar hususunda karar verme yetkisi Reklam Kurulu’na verilmiş ancak yaptırımların uygulanması hususunda yetki Ticaret Bakanlığı’na verilmiştir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 63’üncü maddesine göre: “Ticari reklamlarda uyulması gereken ilkeleri belirleme ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketiciyi korumaya yönelik düzenlemeleri yapma, bu hususlar çerçevesinde inceleme ve gerektiğinde denetim yapma, inceleme ve denetim sonucuna göre durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya idari para cezası veya gerekli görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma cezası verme hususlarında görevli bir Reklam Kurulu oluşturulur. Kurul tedbiren durdurma kararı verme yetkisini Reklam Kurulu Başkanına devredebilir. Kurulun kararları Bakanlıkça uygulanır.”

 Reklam Kurulu’nun ve ihtisas komisyonlarının kuruluşu, görevleri, çalışma usul ve esasları ile sekretarya hizmetleri ve diğer hususlar Reklam Kurulu Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir. Reklam Kurulu görevini re’sen yerine getirebileceği gibi, bir tüketicinin söz konusu uygulama konusundaki şikâyeti üzerine de harekete geçebilir. Bir idari kurum niteliğinde olan Reklam Kurulu’nun idari nitelikteki kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 2’inci maddesi gereği idare mahkemesinde itiraz edilir. İdare mahkemesinden verilecek olan karara göre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 45 ve 46 maddesinde üst mahkeme yollarına başvuru yolları gösterilmiştir. Bunun haricinde aynı kanunun ‘Kanun Yararına Temyiz’ başlığı ile düzenlenen 51’inci maddesi gereği İdare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir.”

 Netice olarak tüketiciler e-devlet üzerinden şikayet yolu ile Reklam Kuruluna başvurarak reklamı veren işletme hakkında işlem başlatılmasını sağlayabilir. Aşağıda inceleyeceğimiz Reklam Kurulu kararlarından da anlaşılacağı üzere, AVM’lerde gördüğümüz ve bir çok sefer maruz kaldığımız yanıltıcı ve mevzuata uymayan reklamlar hakkında Reklam Kurulu yüklü miktarlarda para cezalarına karar vermiştir.

1-) Reklam Kurulu, 2019/252 numaralı dosyada, “Söz konusu tanıtımlarda yer alan “çürükleri önler”  ifadesinin endikasyon belirten ve bilimsel olarak ispata muhtaç bir ifadeye olduğu, ayrıca şayet anılan ürün kozmetik ürün ise söz konusu ifadenin mevzuatta izin verilen kozmetik tanımını aşan, sağlık beyanı içeren bir ifade olduğu, diğer taraftan söz konusu ürün tıbbi cihaz kategorisinde ise bahsi geçen iddianın kanıtlanabilir nitelikte olması gerektiği, söz konusu ürüne ilişkin herhangi bir bildirim veya izin belgesi sunulmamış olduğundan söz konusu ifadenin her halukarda tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı olduğu, …………..ifadeleri ile diş hekimleri tarafından gerçekleştirilen diş beyazlatma işlemine ilişkin hizmet ile piyasada bulanan diğer diğer diş beyazlatma jellerinin kötülendiği” sebepleri ile söz konusu işletme hakkında  69.086-TL (Altmışdokuzbinseksenaltı Türk Lirası) idari para ve anılan reklamları durdurma cezaları verilmesine karar vermiştir.

2-) 2020/845 numaralı dosyada, “… şeklinde endikasyon belirten ve bilimsel olarak ispata muhtaç ifadeler kullanılarak mevzuatta izin verilen sağlık beyanlarının dışına çıkan tüketicileri yanıltıcı sağlık beyanlarına yer verildiği, böylelikle söz konusu ürünlerin insan fizyolojisine ve/veya metabolizmasına etki eden bir “tıbbi ürün” gibi tanıtıldığı, ayrıca şayet anılan ürünler söz konusu reklamlarda belirtilen iddiaları kanıtlayabilir nitelikte ise, bu durumda “gıda takviyesi” kapsamında değil, “beşeri tıbbi ürün” veya “ilaç” kapsamında ruhsatlandırılması gerektiği, “beşeri tıbbi ürün” veya “ilaç” kapsamında değerlendirilen ürünlerin reklamının yapılmasının ise mevzuat gereği yasak olduğu” sebebiyle söz konusu işletme hakkında 104.781 TL (Yüzdörtbinyediyüzseksenbir Türk Lirası) idari para ve anılan reklamları durdurma cezaları verilmesine karar verilmiştir.

3-) 2019/455 numaralı dosyanın incelemesi neticesinde, şahıs tarafından www.instagram.com adlı internet sitesi üzerinden yayınlanan tanıtımlar hakkında, “İgili şahıs tarafından söz konusu internet sitesinde yayınlanan  reklam ve ilanlar ile tüketicilere “Nike ve Cat” markalı ürünler satılacağı yönünde bir vaatte bulunulduğu ancak  tüketicilere gönderilen ürünün vaat edildiği üzere "Nike ve Cat" markalı olmadığı ve ilgili markadan beklenilen kalite standardını yansıtmayan bir ürün olduğu, diğer bir deyişle ürünün orijinal olmadığı,  tüketicilerin satın alma kararını etkileyen söz konusu uygulamanın aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte olduğu” sebepleri ile, şahıs hakkında 69.086 TL (Altmışdokuzbinseksenaltı Türk Lirası) idari para ve anılan reklamları durdurma cezaları verilmesine karar verilmiştir.

 4-) 2019/12790 numaralı dosyanın incelemesi neticesinde, “İlgili firmaya ait Bolu Bolu 14 Burda AVM mağazasında "İndirim" başlığı altında gerçekleştirilen reklam ve tanıtımlarda indirimli satış başlangıç ve bitiş tarihleri ile ilgili bilgilere yer verilmediği, tüketicilerin satın alma kararını etkileyen söz konusu uygulamanın aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte olduğu” anılan reklamları durdurma cezası verilmesine karar verilmiştir.

 Reklam Kurulu kararlarının tamamına T.C. Ticaret Bakanlığı resmi sitesinden ulaşabilirsiniz:

https://www.ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari

Yukarıda örnek niteliğinde birkaç Reklam Kurulu kararı gösterdik. Tüketici reklamlara karşı şikayet yoluna başvurabileceği gibi, hakkında idari para cezası veya başka tür yaptırımın uygulanmasına karar verilen işletmenin de Reklam Kurulu kararların itiraz etme hakkı bulunmaktadır.

<