Porsiyonların Küçültülmesi


Obezite küresel bir sorun. Toplum sağlığı ve beslenme uzmanları tarafından önerilen enerji alımının değerleri önemsenmeli.



Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre obezite son 40 yılda yaklaşık olarak 3 kat arttı. Bu gidişatın önüne geçmek için alınacak önlemler arasında aşırı yemeye yönlendiren faktör ve çevresel etkenlerin azaltılması yer alıyor.

Amerika Birleşik Devletlerinde obezite büyük sorun olmaya devam ediyor. Türkiye'de durum farklı mı diyeceksiniz? Değil tabii, Küresel bir sorundan söz ediyoruz. Ülkemizde çocukluk çağı obezitesi Avrupa ülkelerinden daha yüksek. Erişkinlerdeki durum ise sorun artarak devam ediyor. Bizde tutulan kayıtların doğruluğu ya da resmi kanallara ulaşan verilerin azlığı durumu gizliyor.

Dünyada bu konuda yapılan çalışmalar çok fazla, son olarak porsiyon büyüklüğü araştırılmış. Farklı ülkelerde yapılan çalışmalar, fast food ve geleneksel restoranlardaki büyük porsiyonların tüm dünyada bir sorun olduğunu gösteriyor.

ABD de porsiyonlar tartışmasız çok büyük, bu belgesellere bile konu olmuş. Ancak bu sorunun sadece Amerika’nın başında olmadığını gösteren çalışmalar var. Uluslararası bir ekibin yürüttüğü ve 5 ayrı ülkede yapılan bir çalışma geçtiğimiz günlerde bir dergide yayınlandı. Araştırmanın ortaya koyduğu en önemli gerçeklerden birisi; sadece fast food restoranların değil, geleneksel restoranların da aşırı kalori içeren sunumlar yaptığını ortaya çıkardı. Yapılan bu çalışmada; geleneksel restoranlarda sunulan menülerin %94’ün, fast food restoranlarında sunulan menülerin %72’in ortalama 600-700 kalori içerdiği görüldü.

Bu bir porsiyondan alınan enerjiyi gösteriyor, gün içerisinde tüketilen diğer öğünler ve atıştırmalıklar da düşünüldüğünde alınan enerji ürkütücü gerçekten. Yapılan çalışmada bir günlük enerji tüketimi hesaplaması için sadece başlangıç ve ana yemeğin hesaba katıldığı, yemek öncesi ve sonrasında ya da yemekle beraber tüketilebilecek atıştırmalık, tatlı ve içeceklerin hesaba katılmadığı da belirtiliyor. Bu durum, hesaplanan değerlerin aslında daha da fazla olabileceğini gösteriyor.

Alınan bu enerjiyi harcamak için yapılan herhangi bir şey de yok ne yazık ki. Her yere araba ile gitmek, masa başından halledilen işler, bilgisayarlar ile yapılan bankacılık işlemlerinden tutunda her tür siparişler, neredeyse hiç hareket etmeden yaşamak anlamına geliyor.

Yapılan bir araştırmada Brezilya, Çin, Finlandiya, Gana ve Hindistan’da rastgele seçilen 111 geleneksel ve fast food restoranda en çok sipariş verilen menülerin enerji içerikleri saptanıyor. Elde edilen veriler ABD’deki restoranlardan elde edilen verilerle karşılaştırıldığında, Çin’de ortalama enerji değeri 719 kkal/öğün, ABD’de 1088 kkal/öğün olarak saptanıyor. Fast food öğünlerinin ortalama enerji değerinin 809 kkal/öğün, geleneksel restoran öğünlerinin 1317 kkal/öğün olarak saptandığı görünüyor. Geleneksel restoranların daha yüksek enerji içerdiği bilgisini de ortaya çıkardı. Dört ülkede geleneksel restoran menülerinin %3’ünün ise 2000 kalori veya daha fazla enerji içerdiği saptanıyor.

Obezite küresel bir sorun, toplum sağlığı ve beslenme uzmanları tarafından önerilen enerji alımının değerleri önemsenmeli. Restoran menülerinin 600 kalori ve altına indirilmesi, obezitenin yaygınlaşmasını yavaşlatabilecek bir etken olabilir.

Son söz: Küçük porsiyonlar veya normal porsiyonun yarısını tüketmeyi alışkanlık haline getirmeliyiz.

Dr. Öğr. Üyesi Ş. Esin Göksu ŞEKER

<