Küresel Isınma ve Sonuçları


İstanbul ve Bursa’da yaşanan şiddetli dolu, Rize’de yaşanan kuvvetli sel, aşırı sıcaklar, kuraklık, orman yangınları insanlığın sınandığını gösteriyor.



Bunlar insan eli ile doğaya verilen zararların sonucu meydana geldi. Küresel ısınmanın ve iklim değişikliklerinin daha neleri yaşamamıza neden olacağını ilerleyen günlerde göreceğiz. Ormanların kesilmesi, yerlerine konut ve tatil köyleri yapılması, oto yollar açılması ve doğanın bağrına bıçak gibi saplanan viyadükler, köprüler, hesapsız, kontrolsüz yapılan tarım ve hayvancılık, petrol ve ürünlerinin aşırı kullanımı kısacası doğayı hunharca kullanmak sonuçlarını vermeye başladı.  Yani Dünya’ya insan eliyle verilen zararın sonuçlarını yaşıyor insanoğlu. Kötü olan artan felaketlerle yaşamaya devam edeceğiz.

Nedir Küresel ısınma?

Kısaca, atmosfere salınan sera gazların neden olduğu sera etkisinin sonucunda, Dünya üzerinde yıl boyunca kara, deniz ve havada ölçülen ortalama sıcaklıklarda görülen artışa verilen isimdir.

Küresel İklim Değişikliği, fosil yakıt tüketimi, endüstriyel ve tarımsal faaliyetlerinin sonucu olarak ortaya çıktı. Sera gazlarının atmosferdeki miktarı ve yoğunluğu arttı. Bu iklim değişiklikleri kuraklık, çölleşme, yağışlardaki dengesizlik ve sapmalar, su baskınları, tayfun, fırtına, hortum vb. meteorolojik olaylardaki artışların nedeni oluyor.

  1. yüzyıldaki sanayi devrimi sonun başlangıcı olarak gösteriliyor. Dünya'nın yarımküreleri arasındaki sıcaklık farkı, kuzey yarımküredeki deniz buzulları ve karların erimesiyle birlikte artmaya başladı.

Karbondioksit, su buharı, metan gibi gazların, Güneş’ten gelen radyasyonun dış uzaya yansımasını önlediği saptandı. Öte yandan da bu radyasyondaki ısıyı soğurarak yerkürenin fazlaca ısınmasına yol açtığı düşünülmektedir. Bugün bilim çevrelerinde küresel ısınmada baş sorumlunun karbondioksit oranının artması olduğuna inanılmaktadır.

Atmosferdeki karbondioksit,

  • Karada yeşil bitkilerin fotosentez yoluyla,
  • Okyanuslarda suda çözünme ve fitoplanktonlar tarafından absorbe edilme, sonra da planktonun deniz dibine çökmesi yollarıyla atmosferden çekilmekte olduğu bilinir. Ancak, bu mekanizmaların kapasitesinin üzerinde karbondioksit salımı, gezegen üzerinde sera etkisi yaratmaktadır. Ayrıca deniz suyunun aşırı karbondioksit yüzünden asitleşmesi okyanus ekolojisi bozmaktadır. Mercanlar ölmekte, balık türleri azalmaktadır.

 Küresel ısınma sonucu kutuplar ve yakın bölgelerinde buzlar eridikçe yerlerini kara veya sular alıyor. Kara ve suların kar ve buza oranla daha az yansıtıcı olması Güneş ışınımı emilimini arttırmakta ve dolayısıyla ısınmanın risk artıyor.

İklimdeki değişiklerin neden olduğu birçok olumsuz sonuçları vardır.

  • Buzulların erimesi
  • Sağanak şeklinde yağışlarda artışı ve bazen doluya dönmesi
  • Denizlerin su düzeyinde yükselme
  • Fırtına ve sel hasarlarının artması
  • Tundraların erimesi
  • Buharlaşma miktarında artış
  • Kuraklık ve çölleşme

Bir beslenme uzmanı olarak asıl kaygım Dünya’yı bekleyen açlık sorunu. Tarımsal arazilerin ve su kaynaklarının zarar görmesi milyonlarca insanın açlıkla karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. Açlık asırlar boyunca zaman zaman yaşanmış ve en ciddi insanlık dramı olduğu görülmüştür.

 Hızlı şehirleşme ve sanayileşme gibi nedenlerle ortaya çıkan iklim değişiklikleri insanlık için hayati önem taşıyan su kaynaklarının tükenmesine ve kirlenmesine de neden olmaktadır. Su önümüzdeki yılların en büyük savaş nedeni olacaktır.

 İklim değişikliği insan yaşamı için giderek artan bir tehdit haline gelmiştir. Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan çok çeşitli sağlık sorunları ile gün geçtikçe daha sık karşılaşılmaya başlanmıştır. Beslenme yetersizliği bunlardan en önemlisi değil midir? Bugün yaşadığımız Covid-19’dan korunmak için birincil koşul bağışıklık sisteminin sağlam olmasıdır. Sağlıklı bir beslenme olamazsa bunu nasıl sağlayabilirsiniz?

Gıda kayıpları ise tüm gelişmiş toplumların en büyük sorunudur. Artıkların yarattığı sera gazları bu dönüşümün en sakat halkasıdır.

 Bireysel olarak yapabileceğimiz şeyler neler olabilir?

  • Gıda atıklarını azaltın, ekonomik tüketim yapılabilir.
  • Evinizi iyi izole edin ısı kaybını önleyin.
  • Uçaklar yerine trenleri ve otobüsleri kullanın.
  • Toplu taşıma araçlarından daha çok faydalanmak.
  • Daha az fosil yakıtlı araba kullanılabilir.
  • Yakın mesafeleri yürüyüp, mümkünse bisiklet kullanın.
  • İş için seyahat etmek yerine, video konferansla iletişim sağlamak.
  • Daha az sıcak su kullanmak. Suyu ısıtmak için çok fazla enerji kullanmak gerekiyor. Daha az su tüketen bir duş başlığı ile 175 kg, giysileri soğuk su ya da ılık suda yıkayarak da 250 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir
  • Standart ampul yerine LED ampulü kullanmak yılda 75 kg karbondioksit tasarrufu sağlıyor
  • Özellikle ısınmada güneş enerjisini kullanmak.
  • Çamaşırları kurutma makinesi yerine çamaşır ipinde kurutabilirsiniz.

Bu dünya bizim ve başka gidilecek bir gezegen henüz yok. Bu aşamaya kadar verdiğimiz zararları hiç olmazsa bundan sonra telafi edelim. Bir beslenme uzmanı olarak gıda üretimi, hasadı, depolanması, besinlerin hazırlanması, pişirilmesi, tüketilmesinde özenli olmayı ve artık madde bırakılmamasına özen gösterilmesini öneriyorum. Artık maddelerin değerlendirilmesini batılı ülkelerde olduğu gibi yapmak ekonomik kazancın yanında doğayı korumak olduğunu unutmayalım.

Yaşanılabilir bir Dünya’da olmak dileklerimle.

 

<