Daha önce sadece dizi ve film ihracatına yönelik geliştirilen destek sisteminin kapsamı genişletildi. Mimarlıktan müziğe, oyun platformundan, deneyim tasarımına, reklamcılığa kadar geniş bir yelpazedeki yaratıcı endüstriler de Hizmet Sektörü Rekabet Gücünün Artırılması (HİSER) programındaki desteklerden yararlanabilecek. Düzenleme, hizmet ihracatındaki dağınık mevzuatı da belirli bir oranda birleştiriyor. Diğer yandan desteklenecek proje ve sektörlere yönelik olarak seçim kriterleri konusunda bazı belirsizlikler bulunuyor. Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesi Hakkında Karar Resmî Gazetede yayımlandı. Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülecek kararla Hizmet Sektörü Rekabet Gücünün Artırılması (HİSER) programından ile Hizmet Sektörü Atılım Programı ve daha önce mal programı için uygulanan TURQUALITY programı kapsamındaki bazı unsurların hizmet ihracatına da uygulanmasına yönelik destekler sıralandı, limitler belirlendi. Ayrıca, hizmet sektörü için lojistik, sürdürülebilirlik yanında, açıklanan bu programın tanıtımı ve genel olarak hizmet sektörünün tanıtımı; sağlık turizmi sektörü tanıtımı, çeşitli pazarlara giriş için rapor üretilmesi için de destek planlandı.

Kapsanan sektörler

Hizmet ticareti kapsamında desteklenecek işlerde, “Başkasına ait Fiziksel Girdiler için İmalat Hizmetleri, Bakım ve Onarım Hizmetleri, Taşımacılık Hizmetleri, Seyahat Hizmetleri, İnşaat Hizmetleri, Sigorta ve Emeklilik Hizmetleri, Finansal Hizmetler, Fikri Mülkiyet Hakları Kullanım Ücretleri, Telekomünikasyon, Bilgisayar ve Bilgi Hizmetleri, Diğer İş Hizmetleri, Kişisel, Kültürel ve Eğlence Hizmetleri, Resmi Hizmetler”den oluşan Eurostat, “Genişletilmiş ödemeler dengesi hizmetler sınıflaması” baz alındı.

Ticaret Bakanlığı: 2026’da 12 milyar TL destek verilecek

Ticaret Bakanlığı’ndan Cumhurbaşkanı Kararının yayınlanmasının ardından yapılan yazılı açıklamada “yenilikçi bir yaklaşımla” destek mevzuatı oluşturulduğu belirtildi. Açıklamada, “Ticaret Bakanlığımızca, hizmet ihracatında sürdürülebilir artışın tesis edilebilmesi amacıyla 2012 yılından bu yana hizmet sektörlerine destek sağlanmaktadır. Bugüne kadar hizmet sektörlerimize toplam 21 milyar TL destek ödemesi gerçekleştirilmiş olup, 2026 yılında 12 milyar TL destek ödemesi yapılması planlanmaktadır” denildi.

Destek tutarları ve kalemleri sıralandı

Karar kapsamında, 35 ayrı kalemde destek unsuru belirlendi. Bunlardan bazılarında alt kalem destekleri de bulunuyor. Limitler, her bir gider kalemi için farklı tutarlarda giderin yüzde 50’si ancak üst limitle, yıllık 4 milyon TL ile 6 milyon TL arasında yoğunlaşıyor. Tanıtım vb. genel projelerde ise destek tutarı 40 milyon TL’ye kadar ulaşıyor. Her bir kalem için destek oran ve üst limitleri kararda yayınlandı.

Hangi işler desteklenecek?

Kararla, yurt dışına bir şirketin yüklenicisi olmak dahil, yaratıcı endüstrilerdeki faaliyetlerin üretim, dağıtım ve hizmet sunumuna ilişkin işlerde çeşitli destekler sağlanacak. Bunlar Pazar araştırması ve oluşturması, heyet, ofis açma vb. alanlarda verilebilecek. Kararla, hizmet ihracatına yönelik sadece bu karar kapsamında olmak üzere yurt içinden yurt dışına bir hizmet sunumu ve yararlanıcının yurt dışında olması kapsamı belirlendi. Bu kapsamda; yurt dışına satış acentelerine, belgelendirme, yurt dışı ofis birimlerinin kira ve belgelendirmesine, satış heyeti organizasyonuna, HİSER projelerine, reklam ve tanıtıma, tescil ve koruma belgelerine, yurt dışı etkinliklere katılıma, yurt dışı etkinlik orgnazasyonlarına, yurt içi etkinlik katılım giderlerine nakit destek verilecek. Hizmet Sektörü Atılım Programı kapsamında ise; sayısal alandaki ürünlerin yurt dışı tanıtımı için gerekli barındırma giderlerine, dijital ürünlerin tanıtımına, dublaj ve altyazı giderlerine, eğitim kuruluşlarının yabancı akademisyen giderlerine, sağlık sektöründekilerin olası komplikasyonlara yönelik sigortalarına, mesleki sorumluluk sigortasına, dijital ürünlerin yurt dışındaki platformlarda yer almas ıhalinde komisyon ödemelerine, rapor ve veri tabanı üyeliklerine, teknik müşvairlik projelerine, tekno hızlandırıcı ihracat projesine, uluslararası kuruluş üyeliklerine sağlık turisti ulaşımına, uluslararası sıralama kuruluşlarına girişe, yabancı dil öğrenimine destekler verilecek. TURQUALITY programına E-TURQUALITY aracı de eklenmiş oldu. Bu kapsamda destek unsurları kararla belirlendi ve genellikle üst sınır olmak kaydıyla yüzde 50 giderin karşılanması hükmü konuldu.

Sektör düzenlemeyi olumlu karşıladı

Bu arada EKONOMİ’ye konuşan ATO Kreatif Endüstriler Komisyon Başkanı Berat Kuzu, kreatif endüstriler tarafındaki düzenlemeleri olumlu karşıladığını belirtti. Kuzu, “Bu kapsam sayesinde, Kreatif Endüstri Firmaları için adım oldu. Dünyada ofis açabilecek, dünyaya pazarlayabilecek mekanizmaya sahip oldular. Düzenleme, kreatif endüstrilerin, bugüne kadar gelen, sadece film sektöründe var olan desteklerini özel sektördeki 16 alt sektörü de ekledi, reklam, mimar, oyun, deneyim tasarımı, sahne performansları, müzik gibi örnekler verilebilir. Kreatif endüstrilerde, bu düzenlemeyle, sadece film sektörüne verilen destekler, endüstrinin tamamında kullanılabilecek hale geldiği için, ülkemizin müzik, reklamcılık, fotoğrafçılık gibi var olan yüksek ihracat potansiyelini geliştirmeye katkı verebilecek. Sektördeki kişilerin yurt dışı pazara açılabilmesi için tanışma, pazara ilk giriş ile ilişkilendiren, potansiyel Pazar araştırması sağlayan, ihracatı sektör mensuplarına anlatan ve öğreten kalemler başlığında HİSER adı altında toplanan mal ihracatındaki URGE gibi değerlendirilebilecek bu kapsamdaki çalışmaları tetikleyebilecek. Kuvvetli, vizyoner firmaların sahip oludğu TURQUALITY içinde, Türk reklamcılığının dünya üzerindeki varlığını da artırabilecek şekilde destekler kapsama alındı” dedi.