Her yıl eylül ayında BM'nin genel merkezinde düzenlenen, bu yıl 26 Eylül'e kadar sürecek yüksek düzeyli görüşmelere, 193 ülkenin üst düzey temsilcisi katılıyor. BM 78. Genel Kurul Başkanlığını, Trinidad ve Tobagolu Dennis Francis yürütecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ilk gün konuşacak

Genel Kurul görüşmelerinde Türkiye'yi temsil eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ilk gün söz alacak. Erdoğan, geleneksel olarak ilk sırada söz alan Brezilya ve ardından ev sahibi ülke ABD'nin konuştuğu ilk günde, 7. sırada, Genel Kurul'a hitap edecek. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, iklim, salgınlara hazırlık ve çatışma bölgeleri gündemde Genel Kurul, bu yıl "Güvenin yeniden tesisi ve küresel dayanışmanın yeniden canlandırılması" temasıyla toplanıyor. Görüşmeler kapsamında düzenlenecek Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Zirvesi'nde liderler, 17 hedefe ulaşmak için küresel eylem planı olan 2030 Gündemi'ni ele alacak. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Kurul görüşmelerini "G 193" şeklinde tanımlayarak görüşmelerde önceliğinin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri bağlamında "çığır açmak" olacağını söyledi. Görüşmeler sonucunda bu bağlamda siyasi bir bildirgenin kabul edilmesi beklentiler arasında yer alıyor. Görüşmelerde diğer önemli bir konu olarak ön plana çıkan iklim değişimiyle mücadele ise İklim Hedefi Zirvesi'nde tartışmaya açılacak. Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş gerekliliği, İklim Eylemi Hızlandırma Gündemi çerçevesinde görüşülecek. Kovid-19 salgınının geçmiş yıllarda görüşmelere damga vurduğu Genel Kurul'da bu yıl aynı zamanda "salgınlara hazırlık" konulu toplantı düzenlenecek. Hem Kovid-19 salgınından edinilen dersler hem de sağlık sistemlerini iyileştirmeye odaklanılacak. Kalkınma Zirvesi'nde ise fonlar ve yatırımlar görüşülecek.

Reform vurgusu

BM Genel Sekreteri Guterres, "İkinci Dünya Savaşı sonrasında inşa edilen bugünün çok taraflı kurumları, o dönemin siyasi ve ekonomik gücünü yansıtıyor." ve "Çok taraflı kurumlarımız bugünün dünyasını yansıtmıyor." açıklamaları ile BM'nin reforma ihtiyacı olduğunu açık bir şekilde ve sıklıkla dile getiriyor. BM 78'inci Genel Kurul görüşmeleri çerçevesinde düzenlenecek Gelecek Zirvesi'nde liderlerin ana gündem maddelerinden birinin "reform" olacağı öngörülüyor. Bu çerçevede aynı zamanda mevcut sınamalar ve tehditlerle mücadele etmek için somut önerilerin sunulması bekleniyor. Dünya genelinde çatışma noktaları ve savaşların da ele alınacağı üst düzey görüşmelerde, Ukrayna'nın ön plana çıkacağı düşünülüyor. Daha önce video mesajla Genel Kurul'a hitap eden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in bu yıl yerinde katılacak olması, bazı çevrelerde, görüşmelerin ana gündem maddelerinin gölgede kalmasına yol açacağı endişesine yol açıyor. Dünyanın gözünün bir haftalığına New York'a çevrileceği görüşmelerde, liderlerin "barış, güvenlik ve sürdürülebilir kalkınmayı ilerletmek için karmaşık küresel sınamalara çözüm" üretmeleri en temel beklenti olarak ön plana çıkıyor. Diğer taraftan üye ülkeler arasındaki farklılıkların çok büyük bir adım atılmasına engel teşkil edebileceği düşünülüyor. BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi olan Çin, İngiltere, Fransa, Rusya ve ABD arasında sadece ev sahibi ABD'nin başkan düzeyinde görüşmelere katılım sağlayacak olması dikkati çekiyor.